Herinneringen Bombardement

Briefwisseling tussen vader en zoon Meijers n.a.v. 22-02-44

Ingezonden op 08-03-09 door Ronny Meijers

 

Twee brieven uit een briefwisseling tussen vader (H.J.H. Meijers) en zoon Jo (J.A.A.H. Meijers). Hiervan zijn ca 135 brieven bewaard gebleven. 
Jo was op dat moment tewerkgesteld in de arbeitseinsatz te Osnabrck. Brieven van Jo aan zijn vader zijn er niet omdat Jo er na het bombardement in slaagde een week verlof te krijgen om thuis te gaan helpen. 
De familie Meijers-Ruyten dreef een kunstsmederij annex kunstnijverheidshandel aan de Ziekerstraat 167. Zie ook de bedrijfspagina. http://www.noviomagus.nl/Gastredactie/Meijers/Meijers.htm 

De familie Meijers-Ruyten (ca 1939)

Staand v.l.n.r.: Harry, Arda, Willy, Jo, Riet, Fons, Paul

Zittend v.l.n.r.: Peter, Moeder (Mia Ruyten overl. juli 1941), Vic, Vader (Henri Meijers), Carel.

Briefnr. 102 - 440223 Henri aan Jo

Brief van vader Henri Meijers (59), Ziekerstraat 167, Nijmegen
aan zoon Jo Meijers (25), tewerkgesteld in Osnabrck

(Een deel van de brief van 23 februari 1944, hieronder de gehele transcriptie)

Nijmegen, 23 februari 1944

Beste Jo,

Wij maken het allen goed. Vics
(*1) toestand is nog niet verbeterd. Een opgewekten brief wordt dit niet, maar wij feliciteren elkaar en wenschen elkaar geluk.

Ja dan dinsdagmiddag
(*2) 12 uur. Ik was naar t ziekenhuis om opname te bespreken voor Vic, die ter observatie zou opgenomen worden, daar Dr. van S. niet weet wat Vic mankeert. Luchtalarm, veel vliegtuigen teekenden scherp af tegen een strak blauwen hemel. Na afloop ben ik met den tram naar huis gegaan en gelukkig op op t Keizer Karelplein uitgestapt. De tram reed zijn noodlot tegemoet, dat hem trof nabij het station.
Nauwelijks was ik thuis of voor de 2e maal klonk het naargeestig gehuil der sirenen en bijna vlak erop een zware slag, die t huis deed schudden. De kinderen vlogen naar den kelder, waar ook kinderen van straat om opname kwamen. Ik kon Vic niet alleen laten en ging naar zijn kamer. Vic was hevig geschrokken, hij is zoo hulpeloos. Ik kalmeerde hem zoo goed ik kon, hield net zijn hand vast toen een tweede slag de ruiten en het raam de kamer indrukte. Nieuwe schrik en mijn nieuwe poging om hem gerust te stellen. Ik zei net kerel, als je de slag gehoord hebt dan is t gevaar alweer voorbij, of er dreunden nieuwe slagen, die de spiegelruiten van de etalages met helsch gerinkel in brokjes sloeg en veel ruiten van het werkplaatsdak van groote ruiten heele kleintjes maakten en door de werkplaats gooiden. In den winkel vlogen de kruizen en schilderijen van de muren. Op mijn kamer de ruiten kapot, de verandadeuren en andere kleinigheden.
Neem je dat alles bij elkaar en maak je de balans op, dan staat aan de creditzijde glas en andere schade en aan de debetzijde dik omlijnd, niemand verloren, niemand ook maar een schram. Is dat geen mooi resultaat in vergelijking met vele andere getroffenen. Dus geen nood, Jo, tegen materieele moeielijkheden hebben we vaker gevochten en steeds gewonnen.
Intusschen laaide t eerste vuur dat we zien konden op in groentenhandel van Bos, hoek Molenstraat Ziekerstraat en op vele andere punten, die wij niet zien konden.
t Vuur breide zich spoedig uit en sloeg geleidelijk over op Wolf van Horssen de Lange Koningstraat op, tastte van den anderen kant Meyer en Vos aan en drong steeds verder op, daar er geen water was. De waterleiding was ook ergens getroffen, zoo dat het vuur vrij spel had. Eerst later toen verscheidene brandweren, men noemde den Haag, Venlo, Arnhem, opdaagden slaagde men erin t water uit de Waal de hoogte op te stuwen. Toen t avond werd bood de stad vanuit den erker in de voorkamer een fantastisch schouwspel. t Was of de hel was opengebarsten. Alles vuur wat je zag. De booze geesten van dood, verderf en vernieling waren losgebroken en wierpen elkaar brandende sterren toe, wuifden met gloeiende palm, deden fonteinen van honderd meters hoogte opspuiten die, weer neervielen als een sneeuwstorm van gloeiende vlokken brandend hout. Tegen middernacht was het een schouwspel van huiveringwekkende schoonheid. Af en toe trokken ze een scherm van witte en zwarte sluiers voor het tooneel van verwoesting, een weerschijn van rood goud doorlichtte het geheel. En geleidelijk teekende zich door die wolkensluiers de romp en toren af van de Doddendaalsche kerk als een beweeglijk schimmenspel, eerst heel vaag, steeds scherper in vurig rood, tot de heele kerk door de nevelsluiers heendrong, een prooi van sluipende, zich in bochten wringende vuurmonsters. Beangstigend, fel dramatisch als je dacht aan de toneelen van ellende die zich moesten afspelen, onzagwekkend grootsch, schoon, maar dan van een schoonheid die je deed rillen van afschuw en mededoogen met de getroffenen.
Tegen vier uur begon men de Ziekerstraat te ontruimen De Duitsche Karretjes, handwagens autos vervoerden de inboedels der bewoners, waarvan vele werden opgeslagen in afgelegener straten en parken. Men was gevorderd tot Jacet aan de overzijde en ongeveer Verhoeven aan onze kant, toen men schijnbaar door toevoer van water kans zag t vuur naar deze zijde te bedwingen.
Dat wij spannende uren doorbrachten kun je ge denken, beste Jo. Gelukkig hoefden wij niet meer t huis uit. Wat er van de inboedels der ontruimden terecht komt zal niet veel zijn. Velen weten niet waar hun hebben en houwen gebleven is en helaas blijkt dat gure elementen van de catastrophe geprofiteerd hebben om op gemeene wijze hun slag te slaan. Zooiets schandelijks kan niet zwaar genoeg gestraft worden en dergelijke individuen werpen een blaam, onuitwischbaar, op de stad.
Verwoest of verbrand zijn: de Molenstraatkerk, de Augustijnen, de Doddendaalkerk, de Stevenskerk (Groote Markt) Alle torens weg. Krayenhofflaan beschadigd.
Heel erg is de school aan de Oude Stadsgr. 6 zusters en vele kinderen van de Montessorischool onder t puin o.a. 2 kinderen van Diebels. Bij ons in de buurt is afgebrand: van Natrop tot aan de pastorie Molenstraat De lange Koningstraat tot v.d. Berg in de Broerstraat. Overkant van Polman tot Kloosterman. Verder Houtstraat, Zeigelbaan, Hezelstraat tot De Zeeuw, Korte of Stikke Hezelstraat, V. en D., Hema, Piersonstraat, Regulierstraat, Grand Hotel Victoria, Bellevue, Molenstraat van Van Raay tot Metropole. Te veel om op te noemen. Honderden dooden duizend gewonden.
Karel
(*3) was bij V. & D., is er echter goed afgekomen. Heeft echter alle kleeren, schoenen, horloge en alles verloren. Hij kwam thuis in hemd en werkbroek en ook hier de debetzijde oneindig veel groter dan de creditzijde.
Woensdag zaten we aan tafel en lepelden snert. Een half bordje zat er in en plotseling werden we het huis uitgezet. Heele Ziekerstraat is ontruimd, de torens van de Molenstraat leverden gevaar en werden opgeblazen. Ik vroeg voor Vic een auto of brancard en kreeg ten antwoord, dat er niet op gerekend was. Ik heb me met: Dan blijf ik omgewend en ben naar Vic gegaan. Men kwam mij nog waarschuwen ons op te stellen tegen de binnenmuren. We hebben afgewacht ent liep met een paar zware dreunen af. De rest van t diner was kouwe snert.
Dit is in korte trekken t verhaal van een luguberen en angstigen dag, die wij gelukkig goed doorstaan hebben.
Nu iets anders. Een bewijs voor Pauls professie
(*4) heb ik gevraagd en stuur ik je zoodra ik het heb. Hopelijk lukt het je tegenwoordig te zijn op 7 maart.
Nu heb ik kramp in de pooten en schei er uit. Volgende week meer. Ik hoop dan een prettige brief te kunnen schrijven.
Hoog het hart. Wij zijn in gods hand en vertrouwen op beter tijd. Na een beroerden tijd komt steeds een beteren.

Gegroet van allemaal en vooral van 
je vader.

1) Zoon Vic Meijers (14?) lag op dat moment ziek in bed
2) in origineel afgekort. Ter wille van de leesbaarheid zijn afkortingen aangevuld
3) Zoon Karel Meijers (18?) jaar
4) Zoon Paul Meijers (24?) zou binnenkort de priestergelofte afleggen. Met behulp van het bewijs kon verlof van de Arbeitseisatz geregeld worden.

Briefnr. 103 - 440228 Henri aan Jo

(De brief van 28 februari 1944, hieronder de transcriptie)

Nijmegen 28 Febr. 1944

Beste Jo

Bijgesloten de verklaring, waarom je vroeg in verband met de professie van Paul.
k Hoop dat t tijdig genoeg aankomt. Ik heb er direct om geschreven. t Is evenwel rijkelijk laat maar het gaat direct expres op de post.
Mijn brief over de ramp, die Nijmegen getroffen heeft, zul je intusschen wel ontvangen hebben. Zaterdag zijn een 4 500 menschen begraven. t aantal slachtoffers neemt nog toe, daar er nog menschen onder t puin uitgehaald worden.
In verband met de sluiting van t postkantoor heb ik nu geen tijd meer om een langere brief te schrijven. Over een paar dagen hoor je wel weer wat van me. Wij maken t allen goed. Alleen Vics toestand blijft nog steeds t zelfde.
Ook Enschede is weer getroffen, maar daar zijn niet zooveel slachtoffers, ik hoorde van 29.
De stad is nog afgezet bij de getroffen straten, een juist beeld kunnen wij er ons nog niet van maken. Maar t is bar erg. Ontzettend wat een verwoesting en daarbij zoo absoluut doelloos. Men is waarachtig niet te spreken over deze Amerikaanse manier van oorlogvoeren.
De groeten van allen, beste Jo, hou je. t Zou me erg veel plezier doen, als we je bij Pauls feest hier konden hebben. Anders maar een andere keer, Jo. t Leven is vol teleurstellingen tegenwoordig.
Hopelijk wordt t gauw anders.

Steeds je toeg. vader

Bij deze brief is een getypt velletje gevoegd, voorzien van een groot stempel en een handtekening. Met behulp hiervan zou het mogelijk zijn verlof te krijgen voor het professiefeest van broer Paul:

Dominicanenklooster Zwolle

Unterzeigneter, Pater Stephanus Hillen, Prior des Dominicanerconventen, Zwolle, Holland, bescheinigt andurch dasz fr. Petrus Maria, Zivilname Paulus Joannes Hubertus meijers, Bruder des Joseph Meijers, letstgenannte zur Zeit in Deutschland verweilend, am 7 Mrz dieses Jahres, in der Klosterkirche der Dominicanerpater zu Zwolle, seine feierliche groens[?]profesz ablegen wird.

Pr S. Hillen o.p.

Reactiepagina

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: